Καψάλι.
Ένα πρωινό στα τέλη Ιανουαρίου, στο εργαστήριό μου στη Σουηδία. Έξω από το παράθυρο μαίνεται η χιονοθύελλα και είναι ακόμη σκοτάδι. Σκέφτομαι την Ελλάδα, όπου βρισκόμουν το περασμένο φθινόπωρο και ζωγράφιζα. Συνέβη στ’ αλήθεια ή ήταν μόνο ένα όνειρο; Και άραγε, θα ξανασυμβεί;Θυμάμαι εκείνες τις λίγες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου στα Κύθηρα, το νησί του Ιονίου ανάμεσα στην Πελοπόννησο και την Κρήτη όπου σύμφωνα με τον τοπικό μύθο, εδώ γεννήθηκε κάποτε η Αφροδίτη, αναδυόμενη από τον αφρό της θάλασσας. Έμεινα στο Καψάλι, στο νότιο άκρο του νησιού, ανάμεσα στους δύο όρμους, με τα βουνά να υψώνονται ολόγυρα. Στις πλαγιές τους, μικρές ασβεστωμένες εκκλησίες και ξωκλήσια ξεπροβάλλουν μέσα στο τοπίο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το ξωκλήσι του Ιωάννη του Βαπτιστή.
Εκατό περίπου μέτρα πάνω από το χωριό, σκαρφαλωμένο στον απόκρημνο βράχο, το ξωκλήσι προσεγγίζεται από μια στενή, ελικοειδή σκάλα. Δύο κατάλευκα κτίσματα μοιάζουν να αιωρούνται πάνω από τον γκρεμό. Οι Άγγλοι το αποκαλούν Το Ιερό Προσκύνημα του Αγίου Ιωάννη του εν Κρημνώ. Εκεί πάνω σε κατακλύζει η σιωπή. Μόνο τα αρπακτικά πουλιά τη διακόπτουν, καθώς γλιστρούν ελαφρ;a στα θερμά ανοδικά ρεύματα του αέρα. Παντού μυρίζει δεντρολίβανο, φασκόμηλο και πεύκο που έχει ζεσταθεί από τον ήλιο. Ένας μοναχικός Έλληνας βρίσκεται εκεί κάθε μέρα, από το πρωί ως το βράδυ, φροντίζοντας τον χώρο. Υποδέχεται τους λίγους επισκέπτες που φτάνουν λαχανιασμένοι ύστερα από την ανάβαση, τους καλωσορίζει και τους δίνει ένα κείμενο για την ιστορία του τόπου.
Κάποτε πρέπει να είχε βρεθεί εδώ και ο Άγγλος καλλιτέχνης Edward Lear, όταν περιόδευε στην περιοχή και φιλοτεχνούσε τις περίφημες λιθογραφίες του, τη δεκαετία του 1860. Και πολλά χρόνια αργότερα, το 1944, εδώ αποβιβάστηκαν στην παραλία οι πρώτοι στρατιώτες στον δρόμο τους προς το καταφύγιο στο Βερολίνο.
Ένα από τα δωμάτια είναι επιπλωμένο με ένα τραπέζι και δυο καρέκλες, ενώ τρία παράθυρα βλέπουν στη θάλασσα. Είναι σαν ένα υπέροχα δροσερό και ήσυχο εργαστήριο. Εκεί μου δόθηκε η δυνατότητα να μείνω για λίγες ημέρες και να ζωγραφίσω, γεμάτος ένα αίσθημα θείας ευγνωμοσύνης.
Peter Sternäng
